Kan ek my hout met ’n seil toemaak?

Ja, maar net die bokant. Bind dit soos ’n dak bo-oor vas sodat dit net ’n entjie by die kante afhang, en los die res oop vir die wind. ’n Seil wat rondom toegedraai is, hou die vog binne, en dan sweet die hout, word dit skimmel en begin dit vrot.

Hoe ver van die huis af moet ek my hout pak?

Nooit plat teen die muur nie. Die Universiteit van Illinois se voorligtingsdiens raai aan dat jy houtstapels minstens so ’n meter van enige gebou af hou, en verder is beter as jou erf die plek het. So kan die lug om die stapel beweeg, en termiete en ander goggas kry nie ’n maklike brug na jou huis nie.

Raak hout sleg as dit lank lê?

Nie as jy dit reg stoor nie. Van die grond af, met ’n dak bo-oor en oop kante, hou vuurmaakhout ’n hele paar jaar. Hout wat op nat grond lê of onder ’n toegedraaide seil sit, word skimmel en begin vrot, en vrot hout brand swak.

Moet ek my hout binne hou?

Net ’n dag of twee se hout op ’n slag. Die res hoort buite onder ’n dak, waar die lug kan deurwaai. Binne hou jy dit in ’n houtmandjie of rak, ver genoeg van die kaggel of stoof af, en vul dit aan uit die stapel buite soos jy stook.

My hout het nat gereën. Is dit nou verby?

Nee. As net die buitekant nat geword het, droog die son en wind dit weer sodra die weer oopklaar, solank die stapel van die grond af is en die kante oop is. Brand intussen van die deel van die stapel wat die beste beskut is, en hou die bokant van nou af toe.

Hout reg stoor en klaarmaak vir die winter

Om jou hout vir die winter te stoor, hou jy dit buite op bakstene of palette sodat dit van die grond af is, op ’n plek wat son en wind kry, ’n entjie weg van die huis, en maak jy net die bokant toe. Bring net ’n dag of twee se hout op ’n slag binne. En in Paarl en Wellington wil jy die hele stapel onder dak hê voor die winterreën insit, so teen Mei.

Hieronder lees jy hoe om dit reg te kry, plus ’n kort lysie om jou kaggel of toe kaggel gereed te kry voor die eerste koufront.

Hoekom dit saak maak hoe jy hout stoor

Hout wat in die reën of op nat grond lê, suig water op, en hout onder ’n seil wat rondom toegedraai is, kan nie uitdroog nie. En nat hout is ’n gesukkel om te brand. Die vuur moet eers daai water uitkook voor dit regtig hitte kan maak, so jy kry gesis, rook en ’n sitkamer wat net nie warm word nie. GC Fires, ’n Suid-Afrikaanse kaggelvervaardiger, sê nat hout veroorsaak ’n rokerige kaggel, swart glas, tot 50% minder hitte en amper dubbel die houtverbruik.

’n Goeie houtstapel het twee take: dit hou die reën af, en dit laat die wind deurwaai sodat enige klammigheid weer opdroog.

Hout buite stoor: die ideale houtstapel

Jy het nie ’n skuur nodig nie. ’n Goeie stapel buite kry net vier dinge reg.

Kry dit van die grond af

Hout wat op die grond of gras lê, trek vog van onder af op en begin daar vrot. Dis boonop ’n oop uitnodiging vir termiete. Die Universiteit van Illinois se voorligtingsdiens sê jy moet jou hout van die grond af pak, want dan sukkel goggas soos termiete meer om in die hout te kom. Ou palette, ’n ry of twee bakstene of ’n eenvoudige staalrak werk almal. Plaveisel of beton is beter as gras, maar lig steeds die onderste laag sodat die lug onderdeur kan trek.

Dak bo-oor, kante oop

Hier gaan die meeste mense die mis in. Die EPA, die Amerikaanse omgewingsagentskap, raai aan dat jy hout buite, van die grond af, met net die bokant toe stoor, want as jy die kante ook toemaak, kan die vog nie uit nie. ’n Seil wat styf oor die hele stapel getrek is, maak ’n stoombad daarvan: die hout sweet, word skimmel en bly die hele winter klam.

Die beste is ’n regte dakkie. ’n Ou sinkplaat werk, of ’n afdak teen die grensmuur (nie teen die huis nie), of ’n seil wat bo-oor vasgebind is en net ’n entjie by die kante afhang. Los die res oop vir die wind.

Houtboer-wenk: Sit die dak effens skuins en laat dit aan alle kante ’n bietjie oorhang. Dan loop die reën weg van die hout af in plaas daarvan om op die boonste ry te drup, en ’n kwaai noordwester sukkel meer om dit in te waai.

Hou dit weg van die huis se mure

Moenie hout plat teen die huis pak nie. Dit keer die lug aan die een kant en hou die muur klam. Dit gee ook termiete ’n maklike brug na jou deurkosyne en dakbalke, en rotte en spinnekoppe ’n kortpad na binne. Illinois se voorligtingsdiens raai aan dat jy houtstapels minstens so ’n meter van enige gebou af hou. As jou erf die plek het, is verder beter: volgens ’n artikel van Ohio State University se voorligtingsdiens beveel sommige kenners selfs ses tot nege meter van die huis af aan. Op ’n gewone dorpserf werk ’n plek langs die agterste heining of grensmuur gewoonlik goed.

Hou dit ook weg van die braaiplek af. ’n Houtstapel is nie waar jy vonke wil hê nie.

Gee dit son en wind

Die son warm die hout op en die wind dra die vog weg, so jy wil albei hê. Hier in die suidelike halfrond kry plekke wat noord kyk die meeste son, so soek ’n oop plek wat die grootste deel van die dag son kry. Bly weg van klam hoekies, die skadukant van die huis en laagtes waar die water ná ’n reënbui bly staan. Smal rye, net een stuk diep en met ’n gaping tussen hulle, droog baie beter as een groot hoop, en as die boonste laag met die bas na bo lê, loop die reën af.

Binne: net ’n dag of twee se hout, ver van die vuur

Dis lekker om ’n bietjie hout binne te hê op daai nat Julie-aande, wanneer niemand in die reën na die houtstapel wil hardloop nie. Hou dit net klein. Illinois se voorligtingsdiens sê bring net ’n dag of twee se hout op ’n slag in. Hoe langer hout in ’n warm huis lê, hoe groter die kans dat wat ook al daarin woon, wakker word en oor jou sitkamervloer kom kuier.

Hou dit in ’n houtmandjie of rak, ver genoeg van die kaggel of stoof af. Jou stoof se handleiding sê hoeveel spasie daar tussen die stoof en enigiets wat kan brand moet wees. Hout wat teen of bo-op ’n warm stoof gepak is, kan vlam vat.
’n Stoep onder dak, die motorhuis of ’n kis by die agterdeur werk almal vir môre se hout.
Vul dit aan uit die droogste, beskutste deel van jou stapel buite.

Kameeldoring stoor: hou kurkdroë hout kurkdroog

Kameeldoring is altyd kurkdroog en reg om te brand. Dit maak jou werk maklik: jy moet dit net so hou.

Dieselfde reëls geld: van die grond af, dak bo-oor, kante oop. Gee dit sy eie plekkie, dan is dit maklik om te gryp vir ’n lang nag in die toe kaggel of ’n regte braai met wêreldklas kole.

Onthou net: kameeldoring brand baie warm. In ’n toe kaggel moet jy die vuurkas nie oorlaai nie, en volg jou stoof se handleiding. Ons artikel oor die beste kaggelhout vir toe kaggels het meer, ook hoekom ons aanraai dat jy dit met bloekom meng.

Goggas en ander gaste in die houtstapel

’n Houtstapel waaraan niemand maande lank raak nie, word gou iemand se huis. Spinnekoppe, skerpioene, rotte en muise trek in, en waar daar knaagdiere en akkedisse is, kom die slange agterna. Die African Snakebite Institute noem vuurmaakhout as een van die plekke waar slange in ’n tuin wegkruip, saam met sinkplate en bourommel. Termiete is die stadiger gevaar: hulle is nie agter jou vuur aan nie, hulle is agter jou huis aan. Die meeste ander goggas wat uit vuurmaakhout kruip, is net ’n oorlas: volgens Illinois se voorligtingsdiens is die hout in jou huis en meubels te droog vir hulle om in te leef.

’n Paar maklike gewoontes hou dit onder beheer:

Dra handskoene, en moenie jou hand in gate druk waarin jy nie kan sien nie.
Vat hout van bo af. Steek nooit jou hand onder die stapel in nie.
Hou dit aan die beweeg. Gebruik gereeld van die stapel af, sodat geen hoek maande lank onaangeraak lê nie.
Hou die plek netjies. Sny die gras om die stapel kort, en moenie dat dit ’n stortplek vir rommel word nie.
Los die goggas buite. Klop elke stuk en kyk dit goed deur voor dit in die mandjie gaan.

Houtboer-wenk: As jy ’n stuk van die stapel aflig, lig dit eers aan die kant wat ver van jou af is, sodat die hout tussen jou en enigiets daaronder is. Dis ’n ou plaasgewoonte, en ’n goeie een.

Jou winterlys

Doen dit voor die eerste koufront, nie die aand wanneer hy hier aankom nie:

Kry die houtstapel onder ’n dak voor die winterreën insit, met die kante oop.
Laat die skoorsteen vee en die stoof nagaan. Die EPA beveel aan dat jy jou houtstoof en skoorsteen elke jaar laat inspekteer.
Kyk na die stoof se deurseël en glas. ’n Verslete seëltou om die deur laat ekstra lug in en maak die vuur moeilik om te beheer, en gekraakte glas moet vervang word voor jy weer aansteek.
Toets jou rook- en koolstofmonoksiedalarms. Die EPA raai aan dat jy rook- en CO-alarms op elke verdieping van die huis en buite elke slaapkamer sit.
Bêre droë aanmaakhout en vuurmaakblokkies in ’n toe boks, waar die reën nie kan bykom nie. Dis wat ’n koppige vuur aan die gang kry.
Kry ’n asemmer van metaal met ’n deksel. As wat dood lyk, kan steeds gloeiende kole wegsteek. Die EPA sê sit die as in ’n metaalhouer met ’n deksel en hou dit buite op ’n oppervlak wat nie kan brand nie.

Paarl en Wellington se winters: wees die eerste koufront voor

Paarl het ’n Mediterreense klimaat: warm, droë somers en die meeste van die jaar se reën in die winter, so van Mei tot Augustus, met Junie gewoonlik die natste maand. Wellington, net ’n entjie noord van Paarl, kry dieselfde soort winter. Sodra die koufronte van die Atlantiese Oseaan af begin inrol, bring die noordwesters reën, soms dae aaneen, en ’n houtstapel sonder ’n dak kan tot in die lente papnat bly.

So lyk die jaar dan:

Somer: maak jou houtstapel reg, van die grond af en met ’n dak bo-oor.
Herfs, so teen Maart en April: kyk na die stapel, bind die dak vas, maak ’n droë plekkie by die agterdeur reg vir ’n dag of twee se hout, en kry die skoorsteen gesorteer.
Winter: hou die bokant toe, gebruik eerste die droogste hout en hou die mandjie binne klein.

Ons lewer hout af in Paarl, Wellington, Val de Vie en Pearl Valley in die Wes-Kaap, en in Klapmuts en Franschhoek teen ’n ekstra fooi. Vrae oor jou vuur? Stuur vir ons ’n WhatsApp, dan sê ons jou reguit.